Zwolnienie lekarskie na dziecko. Co warto wiedzieć o L4 na dziecko w 2020 roku?

Zwolnienie lekarskie na dziecko to często jedyne rozwiązanie dla pracujących rodziców, którzy chcą lub są zmuszeni do samodzielnej opieki nad chorą pociechą. Przepisy kodeksu pracy dają możliwość opiekunom malucha usprawiedliwienia nieobecności w pracy w awaryjnej sytuacji. Co warto wiedzieć o L4 na dziecko, komu przysługuje i jaka jest kwota zasiłku opiekuńczego?

• Komu przysługuje zwolnienie lekarskie?
• Ile dni przysługuje na opiekę?
• Kwota zasiłku opiekuńczego
• Zwolnienie a urlop wypoczynkowy

Komu przysługuje zwolnienie lekarskie?

Kiedy za oknem wita nas jesienno-zimowa aura, poradnie pediatryczne przeżywają prawdziwe oblężenie. Dzieci w tym czasie są podatne na infekcje, a ich rodzice często borykają się z problemem sprawowania opieki nad maluchem.

Pracujący opiekunowie mają możliwość skorzystania ze zwolnienia lekarskiego na chore dziecko. Przysługuje ono niezależnie od podstawy zatrudnienia, pod warunkiem posiadania ubezpieczenia zdrowotnego. Przepisy nie różnicują sytuacji prawnej opiekunów — prawo do zwolnienia mają zarówno rodzice biologiczni, jak i osoby sprawujące faktyczną pieczę nad dzieckiem.

Katalog uprawnionych do otrzymania L4 obejmuje:

• rodziców biologicznych,
• rodziców zastępczych,
• rodziców adopcyjnych,
• opiekunów prawnych,
• osoby sprawujące faktyczną opiekę nad dzieckiem.

W ramach L4 na dziecko wymienionym grupom osób przysługuje zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad:

• chorym dzieckiem w wieku do lat 14,
• chorym dzieckiem w wieku do 18 lat, wobec którego orzeczono stopień niepełnosprawności.

W szczególnych przypadkach zwolnienie lekarskie na dziecko przysługuje również na:

• zdrowe dziecko w wieku do lat 8, jeżeli z nieprzewidzianych przyczyn zostanie zamknięty żłobek lub placówka edukacyjna,
• niepełnosprawne dziecko w wieku do lat 18, jeśli drugi rodzic przebywa w szpitalu lub z powodu choroby sam wymaga opieki.

Ta regulacja pozwala pracującym rodzicom pogodzić życie zawodowe z rodzicielskimi obowiązkami w sytuacjach nieprzewidzianych, gdy standardowa opieka nad dzieckiem staje się niemożliwa.

Ile dni przysługuje na opiekę?

Maksymalny czas, na który lekarz może wystawić zwolnienie lekarskie na dziecko, jest zróżnicowany w zależności od wieku i stanu zdrowia malucha. Przepisy określają limity dni w skali roku kalendarzowego, nie kwartału czy miesiąca, co daje rodzicom większą elastyczność w planowaniu opieki przez cały rok.

Pułap 60 dni w roku kalendarzowym dotyczy:

• dziecka w wieku do lat 14,
• zdrowego dziecka do lat 8 w przypadku zamknięcia żłobka lub przedszkola.

Limit 30 dni w roku kalendarzowym przysługuje na:

• chore dziecko niepełnosprawne w wieku od 14 lat do 18 lat,
• zdrowe dziecko niepełnosprawne w wieku od 8 lat do 18 lat, jeżeli drugi opiekun w wyniku choroby, porodu lub pobytu w szpitalu nie może nad nim sprawować opieki.

Najkrótszy okres — 14 dni w roku kalendarzowym — dotyczy opieki nad chorym dzieckiem w wieku od 14 lat, które nie ma orzeczonego stopnia niepełnosprawności. Ta regulacja opiera się na założeniu, że nastolatki wymagają mniej intensywnej opieki niż młodsze dzieci.

Kwota zasiłku opiekuńczego

Zasiłek opiekuńczy stanowi formę ochrony finansowej ubezpieczonego przed utratą wynagrodzenia w przypadku konieczności sprawowania opieki nad chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny. Jeżeli pracujący rodzic otrzyma zwolnienie lekarskie na chore dziecko, wysokość zasiłku opiekuńczego wynosi 80% podstawy wymiaru zasiłku.

W praktyce oznacza to kwotę ustaloną na podstawie średniego wynagrodzenia albo przychodu uzyskanego w okresie ostatnich 12 miesięcy przed miesiącem, w którym powstała niezdolność do pracy. Sposób wyliczenia podstawy jest taki sam jak przy zasiłku chorobowym — bierze się pod uwagę przeciętne miesięczne wynagrodzenie z okresu rozliczeniowego.

Przykładowo, jeśli średnie miesięczne wynagrodzenie rodzica wynosi 5000 zł brutto, podstawa wymiaru zasiłku będzie wynosiła około 3650 zł netto (po odliczeniu składek), a zasiłek opiekuńczy wyniesie około 2920 zł netto (80% podstawy). Dokładna kwota zależy od indywidualnej sytuacji ubezpieczonego i zastosowanych składek.

Trzeba jednak pamiętać, że zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeśli podczas choroby dziecka inna osoba zamieszkująca we wspólnym gospodarstwie domowym mogła sprawować nad nim opiekę. Dotyczy to na przykład sytuacji, gdy drugi rodzic pozostaje w domu na urlopie wychowawczym lub korzysta z zasiłku dla bezrobotnych.

Zwolnienie a urlop wypoczynkowy

Czasem dziecko choruje w trakcie urlopu wypoczynkowego rodzica, który w takiej sytuacji uprawniony jest do uzyskania L4 na chore dziecko. Jednak bieg urlopu nie zostaje tutaj przerwany, a opiekun otrzymuje wynagrodzenie przysługujące za urlop wypoczynkowy, bez prawa do zasiłku opiekuńczego.

Ta zasada różni się od reguł obowiązujących przy własnej chorobie pracownika — gdy pracownik sam zachoruje podczas urlopu, może przerwać urlop i otrzymać zasiłek chorobowy. W przypadku choroby dziecka urlop wypoczynkowy trwa nadal, co oznacza, że dni wolne ulegają „zużyciu”, mimo że rodzic faktycznie sprawuje opiekę nad chorym maluchem zamiast odpoczywać.

Warto zaplanować wykorzystanie dni urlopu w sposób świadomy, szczególnie w sezonie jesienno-zimowym, gdy ryzyko infekcji u dzieci jest podwyższone. Niektórzy rodzice celowo rezerwują kilka dni urlopu na ten okres, aby mieć elastyczność w sytuacjach awaryjnych, kiedy standardowa organizacja opieki zawodzi.