Komu przysługuje prawo do zasiłku macierzyńskiego? Ciąża a własna firma

Komu przysługuje zasiłek macierzyński? Jak długo można z niego korzystać i w jakiej wysokości jest wypłacany? Rozwiewamy najczęściej występujące wątpliwości oraz tłumaczymy, czy kobietom prowadzącym własną działalność gospodarczą przysługuje zasiłek macierzyński.

Osoby uprawnione do zasiłku macierzyńskiego

Na początku warto skierować się na stronę Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tam znajdziesz wszystkie informacje dotyczące tych świadczeń, także wykaz niezbędnych dokumentów. Wiemy, że tych informacji jest tam sporo, ale od razu uspokajamy — są napisane w przystępny sposób. Najważniejsze informacje zebrano poniżej.

Kto może ubiegać się o zasiłek macierzyński? Pokutuje przekonanie, że tylko osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, ale katalog jest znacznie szerszy. Świadczenie przysługuje również:

• osobom zatrudnionym na podstawie umowy agencyjnej
• pracownikom wykonującym zlecenia
• świadczącym pracę na podstawie umowy uaktywniającej
• członkom rolniczych spółdzielni produkcyjnych
• wykonującym pracę nakładczą
• odbywającym służbę zastępczą
• prowadzącym pozarolniczą działalność gospodarczą

We wszystkich przypadkach podstawowym warunkiem jest objęcie ubezpieczeniem chorobowym — obowiązkowo (np. na mocy umowy o pracę) lub dobrowolnie (samodzielne odprowadzanie składek do ZUS). Nie ma przy tym znaczenia, jak długo trwa ubezpieczenie.

Różnica między urlopem a zasiłkiem macierzyńskim

Zasiłek macierzyński wypłacany jest w okresie trwania urlopu macierzyńskiego oraz tacierzyńskiego. Urlop macierzyński przysługuje matce bezpośrednio po urodzeniu dziecka. Po upływie 14 tygodni może ona wrócić do aktywności zawodowej, a pozostała pula urlopu (wraz z zasiłkiem) przypada ojcu — pod warunkiem, że jest ubezpieczony i spełnia jedno z wcześniej opisanych kryteriów.

Wysokość zasiłku wynosi 100% lub 80% podstawy wymiaru. Wariant z 80% obowiązuje, gdy wykorzystasz od razu w całości urlop macierzyński i rodzicielski bez przerwy. Jeśli zadeklarujesz przerwę między urlopami, otrzymasz 100% podstawy wymiaru podczas urlopu macierzyńskiego i pierwszych 6 tygodni urlopu rodzicielskiego. Pozostała pula urlopu rodzicielskiego jest wyceniana na 60% podstawy.

Świadczenie podczas urlopu rodzicielskiego

Zasiłek macierzyński wypłacany jest również w trakcie urlopu rodzicielskiego. Wysokość opisano w poprzedniej sekcji — zasady pozostają takie same, niezależnie od tego, który rodzaj urlopu wykorzystujesz.

Zasiłek ten przysługuje matce lub ojcu, w zależności od decyzji, które z rodziców podejmie urlop. Wypłata jest realizowana przez cały okres przebywania na urlopie rodzicielskim, zgodnie z przyjętym modelem rozliczenia.

Działalność gospodarcza a uprawnienia do zasiłku

Osoby prowadzące działalność gospodarczą również mogą korzystać z opisanych wcześniej praw, ale ich sytuacja wymaga dokładniejszego omówienia. Przedsiębiorcy sami decydują o tym, czy chcą opłacać ubezpieczenie chorobowe — obowiązkowe są jedynie składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe.

Na świadczenie z zasiłku macierzyńskiego mogą liczyć osoby prowadzące firmę, które nieprzerwanie przez okres 90 dni terminowo opłacały składki na ubezpieczenie chorobowe. Dwa aspekty mają tu decydujące znaczenie. Po pierwsze — terminowość w płaceniu składek. Jej brak oznacza utratę prawa do zasiłku. Po drugie — wymóg zachowania ciągłości przez minimum 90 dni, co ma zminimalizować ryzyko nadużyć ze strony przedsiębiorców.

W przypadku osób na etacie wysokość zasiłku macierzyńskiego uzależniona jest od podstawy wymiaru wynagrodzenia, co w przypadku właścicieli firm nie znajduje bezpośredniego zastosowania. Wszystko opiera się o wysokość zadeklarowanej składki. Warto skonsultować dokładne zasady obliczania świadczenia z księgowym lub biurem rachunkowym, aby uniknąć błędów w deklaracjach składkowych.